Populacja objęta opieką zdrowotną

Dostęp do usług medycznych obejmujących konsultacje lekarskie, diagnostykę oraz opiekę szpitalną stanowi podstawową miarę dostępu pacjentów do świadczeń opieki zdrowotnej.

Większość krajów OECD, dzięki systemom finansowania opieki zdrowotnej lub ubezpieczeń społecznych osiągnęła powszechny lub niemal powszechny dostęp do podstawowego zestawu usług medycznych.

W Polsce odsetek populacji z dostępem do podstawowego zestawu usług opieki zdrowotnej wynosi 94%. W Europie mniejszy dostęp odnotowany jest tylko w Rumunii (86%).

Holandia i Szwajcaria osiągnęły 100% objęcie populacji opieką zdrowotną dzięki obowiązkowemu prywatnemu ubezpieczeniu zdrowotnemu, wspieranemu przez dotacje publiczne oraz wprowadzeniu rygorystycznych regulacji dotyczących zakresu i wysokości ubezpieczenia. W Irlandii, mimo że ubezpieczenie jest powszechne (100%), mniej niż połowa populacji pokrywa koszty wszystkich usług lekarzy pierwszego kontaktu. W Stanach Zjednoczonych odsetek osób nieubezpieczonych spadł po wejściu w życie ustawy Affordable Care Act z około 13% w 2013 r. do 9% w 2015 r., a liczba osób nieubezpieczonych nadal systematycznie maleje. Osoby nieubezpieczone to zazwyczaj osoby dorosłe w wieku produkcyjnym, z niższym wykształceniem lub niższym niż przeciętny poziomem dochodów.

Kolejny powszechnie stosowany wskaźnik jakości opieki zdrowotnej dotyczy zadowolenia z jakości świadczonych usług medycznych. Jest on szacowany w międzynarodowych badaniach opinii publicznej Instytutu Gallupa (Gallup World Poll). Chociaż na odpowiedzi w ankiecie wpływają czynniki kontekstowe i kulturowe, ankieta umożliwia porównanie opinii mieszkańców różnych krajów dzięki stawianiu tego samego pytania ankietowego, tj. „Czy jesteś zadowolony czy niezadowolony z dostępności wysokiej jakości opieki zdrowotnej w mieście lub rejonie, w którym mieszkasz?”. Zadowolenie z dostępności wysokiej jakości usług zdrowotnych w 2022 r. w krajach OECD wynosiło średnio 67%. Najbardziej zadowoleni byli obywatele Szwajcarii i Belgii (90% lub więcej), natomiast najmniej zadowoleni byli obywatele Chile, Kolumbii, Węgier i Grecji (poniżej 50% respondentów).

Chociaż w ciągu ostatniej dekady średni poziom zadowolenia pacjentów nieznacznie spadł w krajach OECD, występuje duże zróżnicowanie w zakresie jego zmian w poszczególnych krajach: Węgry, Kanada, Nowa Zelandia i Wielka Brytania doświadczyły dużych spadków zadowolenia (spadek o około 20 punktów procentowych), podczas gdy w Estonii i Grecji poziom zadowolenia wzrósł o 15 punktów procentowych lub więcej. W Polsce poziom zadowolenia wzrósł z 42% w 2012 roku do 51% w 2022 roku.

Materiał edukacyjny opracowany w ramach zadań państwowego instytutu badawczego realizowanych przez NIZP PZH – PIB,
finansowanych przez Ministra Zdrowia na podstawie umowy nr NIZP PZH-PIB/2021/1094/1056. Warszawa 2023 r.
Autorka: dr Katarzyna Okulicz-Kozaryn
Źródło: OECD (2023), Health at a Glance 2023: OECD Indicators, OECD Publishing, Paris, https://doi.org/10.1787/7a7afb35-en