Używanie nielegalnych substancji psychoaktywnych
Zażywanie nielegalnych narkotyków jest główną przyczyną możliwych do uniknięcia zgonów, zarówno bezpośrednio – w wyniku przedawkowania, jak i pośrednio – w wyniku wystąpienia chorób związanych z ich używaniem, wypadków, przemocy i samobójstw.
Zwłaszcza używanie regularnie i w dużych ilościach, wiąże się z większym ryzykiem wystąpienia chorób układu krążenia, problemów ze zdrowiem psychicznym i wypadków, a także chorób zakaźnych, takich jak HIV i w przypadku wstrzykiwania narkotyku – wirusowe zapalenie wątroby typu C.
Kokaina jest jednym z najczęściej używanych nielegalnych narkotyków. Średnio w 36 krajach OECD w 2020 r. 1,2% dorosłych przyznało, że zażywało kokainę w ostatnim roku. Wskaźniki używania kokainy wahały się od 0,2% lub poniżej w Izraelu, Portugalii, Turcji, Słowacji, na Litwie i Japonii do 2% lub powyżej w Kanadzie, Holandii, Irlandii, Stanach Zjednoczonych, Austrii, Hiszpanii i Wielkiej Brytanii oraz ponad 4% w Australii. We wszystkich krajach, z wyjątkiem Izraela, mężczyźni zażywali kokainę częściej niż kobiety. Średnio w krajach OECD 1,7% mężczyzn zażywało kokainę w ciągu ostatnich 12 miesięcy w porównaniu z 0,7% kobiet.
Używanie narkotyków jest powiązane z występowaniem licznych problemów zdrowotnych i społecznych lub je komplikuje. Należą do nich problemy ze zdrowiem psychicznym, samookaleczenia, bezdomność, przestępczość wśród młodzieży i wykorzystywanie osób bezbronnych.
Kompleksowe strategie mające na celu rozwiązanie problematycznego używania opioidów obejmują sektory zdrowia, usługi społeczne, egzekwowanie prawa, systemy danych i badania.
Cztery kluczowe obszary lepszego podejścia do radzenia sobie z używaniem i szkodami związanymi z opioidami obejmują:
zwiększenie wiedzy i prowadzenie badań w celu wspierania procesu decyzyjnego na wszystkich poziomach.
ulepszone praktyki w zakresie przepisywania opioidów i umiejętności związane z używaniem opioidów;
lepszą opiekę zdrowotną z rozszerzonym dostępem do leczenia i interwencji minimalizujących szkody;
zintegrowane podejście w systemach opieki zdrowotnej, społecznej i sądownictwie karnym;
Materiał edukacyjny opracowany w ramach zadań państwowego instytutu badawczego realizowanych przez NIZP PZH – PIB,
finansowanych przez Ministra Zdrowia na podstawie umowy nr NIZP PZH-PIB/2021/1094/1056. Warszawa 2023 r.
Autorka: dr Katarzyna Okulicz-Kozaryn
Źródło: OECD (2023), Health at a Glance 2023: OECD Indicators, OECD Publishing, Paris, https://doi.org/10.1787/7a7afb35-en